Nafasi na Cheo cha mjuzi wa A`al Muhammad, Imam Aliy bin Mussa Al_Ridha (a.s)
Mawaidha ya Ayatullah Al_udhmaa Wahiid Khorasani
Jumatano 9 / 1430 Hijria Qamariy = 6 /6 /1388 Hijria Shamsiy
Kwa Jina la Mwenyezi Mungu, Mwingi wa Rehema, Mwenye Kurehemu
Kila sifa njema ni za Mwenyezi Mungu, Mola wa viumbe na Sala za Mwenyezi Mungu zimfikie Bwana Muhammad na jamaa zake waliotakasika hasa Imam Zamani na laana ziwashukie maadui zake hadi siku ya malipo.
Somo letu lilikuwa katika herufi za alfabeti za Qur`ani - abjadi
na somo halikuisha (hata) katika Alif;
lakini leo kwa sababu wengi wanataka
tuzungumzie kuhusiana na Imam Aliy bin Mussa (a.s),
ijapokuwa mada hii ni ngumu, lakini tutajitahidi kwa kadri tutakavyojaaliwa …
kuzungumza kuhusu yeye, ni (sawa) na kuzungumza uhakika wa Qur`ani.
Majlis pia ni majlis ya Qur`ani.
ijapokuwa kumjuwa Hazrat huyo iko nje ya uwezo wetu!
wakati Imam wa nane atakapo fahamika
basi ubinadamu na ukamilifu wa binadamu pia utafahamika.
wakati huo atafahamika (kuwa) yeye ni nani
anaweza kuufikisha ulimwengu katika malengo ya mwisho na ya juu.
ulimwengu huu na vilivyomo vyote, ni utangulizi wa maisha;
kuifahamu Qur`ani kuna ugumu (mkubwa)!
((Tutawaonyesha dalili zetu katika ulimwengu na katika nafsi zao));
huyu ni binadamu katika upande mmoja wa mizani, na
na ulimwengu katika upande mwengine wa mizani.
huu ni utangulizi mtukufu na adhimu,
mpaka tufike kwa mwenye utangulizi mwenyewe!
kisha huyo mwenye utangulizi akufikishe katika malengo ya mwisho.
katika Qur`ani tukufu, neno ((Tabaraka)) limekuja karibu mara tisa;
lakini kila mara limekuja kwa upana wake ukubwa ambapo
kuingia katika mada hii kuna ugumu sana!
mfano wa jambo hilo ni:
sura mbili katika Qur`ani, lakini ni sura zipi hizo!
hilo pekee lina maelezo mengi na ni somo pana
moja ni surat Furqan; na nyengine ni surat Mulk.
wale ambao ni watu wa kuzingatia na kufikiria, basi basi wende wakatwalii,
wataona katika surat Mulk kuna habari gani, katika kila aya!
katika surat Furqan kuna habari gani!
kila moja katika sura hizi inaendana na aya.
na kila moja ya aya hizi mbili, basi zinaendana na neno ((Tabaraka)).
neno ((Tabaraka)) Mwenyezi Mungu amelizungumza wapi?
((Mwenye baraka ni yule aliyeteremsha Qur`ani kwa mja wake
ili awe muonyaji kwa walimwengu)).
katika wakati huu finyu, na mazungumzo ya kumjua Imam wa nane,
itawezekana vipi kwa mat-labu hii, mpaka kufikia kiwango cha msingi (base)?!
katika surat Mulk, ((Kwa Jina la Allah, Mwingi wa Rehema, Mwenye Kurehemu,
Ametukuka yule ambaye mkononi mwake umo ufalme
naye ni Mwenye uwezo juu ya kila kitu,
ambaye ameumba kifo na uzima ))
kisha kuna habari mzito na kiyama!
ukifikia jinsi alivyoumbwa mwanadamu,
inaelezea marhala na hatua (viza) saba vya kuubwa mwanadamu.
mwanadamu kama bado hajafahamika, basi Imam Ridha hawezi kufahamika.
mwanadamu ana hatua (viza) saba;
marhala ya kwanza inaanzia kutoka
((Na bila shaka tulimuumba mwanadamu kutokana na asli ya udongo));
marhala ya saba: ((kisha tukamfanya kiumbe kingine)).
inaendelea katika marhala ya saba: ((Basi ametukuka Mwenyezi Mungu, mbora wa waumbaji)).
hivi ndivyo jinsi ilivyotumika ((Tabaraka));
ile ((Tabaraka)) iliyoko katika surat Mulk, na
na ile ((Tabaraka)) katika surat Furqan, na
na ile ((Tabaraka)) katika surat Muuminuuna, ni lazima zijumlishwe.
hapa Mwenyezi Mungu anasema:
((basi ametukuka Mwenyezi Mungu, mbora wa waumbaji));
huyu ndiye mwanadamu!
sasa, ukamilifu wa mwanadamu upo katika nini?
ukamilifu wa mwanadamu unapatikana kwa maneno mawili;
ni maneno mawili kwa hesabu: moja ni Akili; na nyengine ni Imani.
mwili huu umejengeka kwa akili na nakili:
ukamilifu wa kuubwa ni: mwanadamu.
ukamilifu wa mwanadamu ni : Akili na Imani.
Imam wa nane ana hadithi mbili:
moja katika akili; na nyengine katika imani
katika kila hadithi, na katika kila sentensi, amepasua mwezi!
wakati huo , atafahamika Imam wa nane!
Ibn Sikkit mtu ambaye Ibn Khalkaan, kuhusiana na kitabu chake, ameandika:
hiki ni kitabu ambachi hakina mfano, na ni kitabu cha Murajaa kwa wote.
mtu kama huyo akaja [kwa Imam] na kupiga magoti chini ya ardhi, na kusema:
ewe mtoto wa Mjumbe wa Mwenyezi Mungu! Hojat, leo kuna nini?
akasema: ((Akili)).
hawa ni watu ambao wanafahamu kwamba
elimu zote ni akili, philosophy ya nadharia, na philosophy ya matendo
kuanzia mwanzo mpaka mwisho amezifatiliza , na kuzichambua,
kisha anaelewa yeye kwa Sikkit alimwambia vipi!
alisema: Akili ni Hojat.
kisha katika maelezo mengine, alielezea ukamilifu wa akili kwamba
ukamilifu wa akili upo katika kitu gani?
haya ni lazima muyaelewe, wakati huo alielewa kuwa
dunia imeharamishiwa elimu na mafunzo gani!
akasema: akili ya mtu haimaliziki isipokuwa kwa mambo haya;
sisi tutazungumza muhtasari na sehemu moja kati ya hizo.
Moja, ((katika kheri kuna matumaini ….)).
ameanza na neno gani?!
sentensi yake ya kwanza inaanza na ((kheri)).
hii ndio sababu kwamba kuelewa hadithi hii na fiqhi ya riwaya hii, bila ya …..
((katika kheri kuna matumaini na katika shari kuna Uabbas-ufalme)).
amechukuwa maneno mawili: Kheri na shari.
((Alif na Laam)) imekuja mbele ya kila neno, ((Alif na Laam )) jinsy.
jinsy ya kheri inatokana na matumaini;
na jinsy ya shari inatokana na Uabbas-ufalme.
tumesema: kila sentensi ina ufafanuzi mpana.
Imam wa nane atafahamika kutokana na sentensi hizi.
pili, anaziacha hizi mbili,
wingi wa kheri mwenyewe anauhesabu kuwa ni kidogo (si kitu); ama
uchache wa kheri kwa wengine anauhesabu kuwa ni wingi.
kwa hivi ndio akili hufikia katika ukamilifu.
yeye hawi ombaomba akataka kusaidiwa;
waombaje wengi wanarejea kwake kuomba, kwa sababu yeye hakuwahipo kuomba.
hii ni kuhusiana na viumbe;
ama kuhusiana na yeye mwenyewe:
((hakutosheka na kutafuta elimu katika umri wake wote.
amefanya nini katika kila sentensi!
kisha akasema: kuwa faqiri kwa ajili ya Mwenyezi Mungu ni bora kwake kuliko utajiri;
kuwa dhalili mbele ya Mwenyezi Mungu ni bora kwake kuliko madaraka na nguvu.
akijikweza hivi katika mwili wake wa kibinadamu,
((nguzo na muhimili wa mwanadamu ni akili)),
hii iwache, ni lazima mkono huu ufike chini ya bustani ili upate matunda!
hadithi iko wazi, mwisho wake tunasema;
kwa sababu yeye mwenyewe ametosheka na kuridhika na neno la mwisho;
alisema: ((Muashirat na nini Muashirat ))
la mwisho ni hili:
asimuone yeyote
neno ((Ahad)) ni jinsi gani lilivyo kwa umumy!
asimuone yeyote isipokuwa aweze kusema yeye ni bora kuliko mimi.
wakati akifika hapa, basi akili hukamilika;
kwa nini? Baadae atapambanua;
kwa sababu kila atakayemuona, hatutoka katika moja ya hali mbili:
aidha yeye ni bora kuliko wewe, au wewe ni bora kuliko yeye.
yule ambaye si mbora kuliko yeye, wakati unapomfikia,
anaona shari yake iko wazi (dhahiri), ama laiti kheri yangu ingekuwa ndani;
lakini kuhusiana na wewe mwenyewe, kheri yako iko wazi (dhahiri).
huenda ile kheri iliyo ndani(iliyojificha) iwe ni yenye kukubaliwa mbele ya Mwenyezi Mungu.
na ile shari iliyo ndani mwako iwe ni sababu ya kukusahaulisha [na kukughafisha na maamrisho ya Allah]
na ile kheri iliyo dhahiri pia ikawa ni yenye kukataliwa.
wakati ikiwa hivi, basi ile shari kwangu ni bora.
muhtasari wa maelezo haya ni kwamba:
watu wa fani (wenye ustadi),
kuhusiana na wenyewe basi hujiona hawana elimu,
na kuhusiana na yeye huona hakuna elimu.
kutokuwa na elimu na kuwa si elimu haya ni mambo yasiyoingiliana.
wakati huo, akili hukamilika.
ama ukiona ni bora,
ni lazima umfate yeye ili uweze kufikia kila zuri.
ikiwa hivyo, basi akili hukamilika.
haya ni maneno yake katika ukamilifu wa akili.
wakati akija kwa upande wa imani …
nani aliyelala katika Toos - Mashahad?! Ni nani?!
wakati inapofikia kwenye imani , anasema:
muumini, haikamiliki imani yake isipokuwa awe ndani yake ana sunna tatu:
moja kutoka kwa Mwenyezi Mungu; pili kutoka kwa Mjumbe wa Allah, na ya tatu kutoka kwa Maimamu waongofu.
ama kutoka kwa Mwenyezi Mungu (( Kuwa msitiri wa siri (za wengine) )).
wakati muuminini, imani yake inapokamilika
basi kujifunza kutoka kwa Mwenyezi Mungu kuwa ni msitiri wa siri;
mbebaji wa siri.
pia katika maneno haya kuna habari mzito!
yaani ni siri gani anatunza kutoka kwa Mwenyezi Mungu?!
ama kutoka kwa Mjumbe wa Mwenyezi Mungu ((kuwa na tabia njema))
amefanywa nini ?
angalieni, amevunjwa jino lake, na
na ametiwa uchafu katika kichwa chake, na
yeye ni mtu wa kwanza duniani mwenye hadhi,
na katika hali hiyo alifanya naye muamala, kisha akasema:
((Ewe Mola wangu waongoze watu wangu kwani kwa hakika si wenye kujuwa)).
badala yake adhabu zote na shida alizopata kutoka kwa watu , basi aliwaombea dua,
alitaka nini kwa Mwenyezi Mungu?!
((Ewe Mola wangu waongoze watu wangu)).
kisha kiyama ni hivi :
ukifuatilia (( Ewe Mola wangu waongoze … )) neno (( Qaumiy)).
watu hao wa bara Arabu alijinasibisha nao, ili kuwaombea msamaha wa adhabu.
kisha kile ambacho kinashangaza akili ni kwamba
mwisho aliwaombea msamaha na udhuru;
alileta sababu, alisema: ((Kwa hakika si wenye kujuwa));
wasamehe kwani wao si wenye kujuwa (majahili). Ukubali udhuru wao.
kuchuwa vigezo hivi; wakati huo utakuwa muumini.
ama kutoka kwetu; (( kuwa mvumilivu na mwenye subira katika misiba na majanga)).
kwa maneno haya matatu, basi mwanadamu anaweza kufika katika malengo ya juu.
Maulamaa wote wa akhlaq, kuanzia zama za Arastwuu mpaka sasa,
kile ambacho watu wa elimu ya hadithi (Rijaliy) wameweza kukifanyia kazi katika kumlea na kumnowa mwanadamu, ni marhala tatu:
marhala ya kwanza: kwenda chooni;
marhala ya pili: uchambuzi;
marhala ya tatu: uvumilivu.
marahala zote tatu zimekusanywa katika riwaya mbili!
na pia mapungufu yote yaliyomo katika hekmat ya matendo yameondolewa kwa riwaya mbili!
ikiwa maneno yake yatafanyiwa utafiti, na kushereheshwa, na
yakafahamika, na yakafanyiwa kazi kwa matendo,
hadithi zake mbili zinaweza kubadilisha dunia mzima!
je kumjuwa mtu kama huyu ni rahisi?!
riwaya hii Alliy bin Ibrahim kutoka kwa Ibrahim bin Hashim,
yeye ameipokea kutoka kwa Ibn Abi Amiri, na Ibn Abi Amiri kutoka kwa baadhi ya Masahaba wake
kutoka kwa Omar bin Yazid kutoka kwa Imam Swadiq (a.s) …
riwaya kama hii! Yenye sanadi hii!
Imam amesema: Hija moja ni sawa sawa na kuwachia huru watumwa sabiini.
kisha, Omar bin Yazid …
watu ambao ni wanafiqhi, wanawafahamu wapokezi.
katika ufaqihi ni lazima nukta hii, kufahamu mpokezi ni nani.
Omar bin Yazid, Muawiya bin Ammar, Zurarah, Abu Baswiir.
aliuliza: jee kuna kitu chochote kilichosawa na (thawabu za ) Hija?
Imam akasema: Hakuna kitu chochote kilichosawa na Hija.
dirhamu moja katika njia ya Hija ni sawa sawa na dirhamu elfu mbili zisizokuwa kwa njia ya Hija kwa njia ya Allah.
riwaya hii ihifadhini vizuri.
Masheke watatu, Yaani Theqatul Islamu Kulayniy,
Sheikh Twaifah katika Tahziib,
Sheikh Swaduq katika Ghuyuun na katika Amaal,
imenakiliwa riwaya ambayo masheikh watatu wamekubaliana ….
baadhi ya sehemu ya riwaya ni hii:
Imam wa saba amesema: Kumzuru baba yangu Alliy ….
zingatieni kwa makini.
Kumzuru baba yangu, Alliy ni bora kuliko Hija sabiini Mabrura!
Hija kama hiyo, na utukufu wake huo!
Ziyara yake moja inakuwa sawa sawa, kama itawekwa katika upande mmoja wa mizani,
na Hija sabiini Mabrura, nayo sio kila Hija!
hii ni sentensi ya kwanza.
kutokana na ((Inna)), yaani kutoka kwa athari inakwenda kwa muathiri.
kisha jambo hili halikuishia hapa; akasema:
mtu ambaye atamzuru yeye, usiku mmoja aupitishe kwenye kaburi lake,
((anakuwa ni sawa sawa na aliyemzuru Allah katika arshi yake)).
maelezo haya yanatoka kwa mtu ambaye ana dhamana ya utoharifu kutoka kwa Mwenyezi Mungu!
((anakuwa ni sawa sawa na aliyemzuru Allah katika arshi yake)).
marhala nyengine, akasema:
wakati itakaposimamishwa arshi ya Mwenyezi Mungu siku ya Kiyama, watu nane,
watu wanne wa mwanzoni, na wanne wa mwishoni.
wa mwanzoni: Nuhu, Ibrahim, Mussa, na Issa;
mwa mwishoni: babu yake (Mtume), Amiril Muuminiina, Hassan bin Alliy, na Hussein bin Alliy.
hii yenyewe ina siri!
baada ya sententensi hii, alisema:
Wazuruji wa makaburi ya Maimamu watakuwa pamoja na Maimamu wenyewe;
ama ((wana nafasi za juu, na nafasi ya karibu zaidi ni ya mwenye kuzuru kaburi la baba yangu Alliy !)).
huyu ndiye Imam Ridha (a.s)!
huyu ndie Imam Ridha(a.s) ! ((wana nafasi za juu)) na nafasi ya karibu zaidi ni ya mwenye kuzuru kaburi la Alliy bin Mussa!.
Imam wa nane kumuelezea kwake iko nje ya upeo wa mwanadamu!
sasa kuna vigezo gani vya kipekee ndani yake?
mwisho wa mat-lab,
kwa sababu watu ni lazima wafahamu kuna habari gani.
inasikitisha kuwa hatufahamu! Hatujuwi nchi hii iko chini ya mikono ya nani!
salamu (Salawat) zako zote unazozituma
katika salamu unazemaje?
A`al Muhammad ni kina nani?
zingatieni kwa makini.
wakati huo hadithi ni hii:
Imam wa sita, kiongozi na raisi wa madhehebu, anamwambia mwanawe Imam wa saba:
baada yako kuna Mjuzi wa A`al Muhammad!
wakati mwengine husemwa Mjuzi wa watu,
wakati mwengine husemwa Mjuzi wa Twaifah fulani;
ama taabiri ni hii:
kwa kweli taabiri hii inashangaza akili!
sentensi yake ya pili inashangaza zaidi! Na sentensi yenyewe ni hii:
mtu ambaye hatamani chochote isipokuwa kuwa karibu na Mwenyezi Mungu …
mtu ambaye amefikia sehemu kwamba
katika ((Wewe tu tunakuambudu, na kwako tu tunataka msaada)) aliisema mara nyingi mpaka akamsikia Mwenyezi Mungu
mtu kama huyu alimwambia mwanawe sentensi hii …
fikrieni kwa jinsi mutakavyoweza!
Sala na amani za Mwenyezi Mungu zimfikie Walii wako na Hujat wako Alliy bin Mussa Al_Ridha
kwa idadi ile iliyomo katika elimu yako.
sala ambazo zitadumu kwa kudumu ufalme wako na usultwani wako .